ANH THƯ

Bay đi thầm lặng

feel_the_wind0909

feel_the_wind0909

Danh hiệu Blogger

Bài viết 32

Được dõi theo 3

BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO - Nguyễn Trãi

26/03/2010| 3854 Xem| 0 Bình luận| 0 Thích

A. Tác giả:

I/ Cuộc đời:

- Nguyễn Trãi( 1380- 1442) hiệu là Ức Trai, quê ở Chi Ngại, huyện Chí Linh, Hải Dương( quê ngoại), sau chuyển về Nhị Khê, Thường Tín- Hà Tây.

- Mẹ là Trần thị Thái là con của quan tư đồ Trần Nguyên Đán, cha là Nguyễn Ứng Long( Nguyễn Phi Khanh) là một nho sinh nghèo, học giỏi, đỗ Thái học sinh.

- Thưở nhỏ chịu nhiều mất mát: 5t mất mẹ, 10t ông ngoại qua đời. Năm 1400 đỗ Thái học sinh và ra làm quan cùng triều với cha. Khi giặc Minh xâm lược nước ta, ông đã đem tài và đức giúp Lê Lợi làm nên chiến thắng vẻ vang và sau đó tiếp tục giúp nhà Lê xây dựng triều đại phong kiến vì nước, vì dân. Ngay thẳngð bị ghen ghétð bị tru di tam tộc( Lệ chi viên).

* Kết luận: Nguyễn Trãi là một bậc đại anh hùng dân tộc, là một nhà văn hoá lớn của nước Việt nói riêng và thế giới nói chung.

II. Sự nghiệp thơ văn:

1) Những tác phẩm chính: Rất đa dạng, phong phú với nhiều tác phẩm, nhiều đề tài.

- Chữ Hán có: Quân sự: Quân trung từ mệnh tập, BNĐC.

                        Lịch sử: Lam Sơn thực lục.

                        Địa lí: Dư địa chí.

                        Văn học: Ức Trai thi tập, Chí Linh sơn phú.

- Chữ Nôm có: Quốc âm thi tập.

ð Bị mai một nhiều bởi vụ án Lệ chi viên.

2) Nội dung:

* Nguyễn Trãi- Nhà văn chính luận kiệt xuất:

- Quân trung từ mệnh tập gồm những bức thư gửi cho tướng giặc và những giấy tờ giao thiệp với triều đình nhà Minh với tư tưởng xuyên suốt là nhân nghĩa. Đây là sự kết hợp của tư tưởng nhân nghĩa, lòng yêu nước và văn luận chiến bậc thầy.

ð Có sức mạnh của ngàn vạn quân, mục đích đánh vào lòng địch.

- Bình Ngô đại cáo là sự kết hợp tuyệt vời giữa tư tưởng yêu nước của thời đại, bản tuyên ngôn chủ quyền độc lập, bản cáo trạng về tội ác của giặc Minh và là bản hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơnð “ Thiên cổ hùng văn”.

Nghệ thuật: Xác định đối tượng, mục đích, lập luận sắc bén và kết cấu chặt chẽ.

* Nguyễn Trãi- Nhà thơ trữ tình sâu sắc: Thể hiện ở 2 p/diện.

- Con người anh hùng:

+ Lí tưởng anh hùng là sự hoà quyện giữa yêu nước, nhân nghĩa và thương dân.

+ Phẩm chất và ý chí của người anh hùng là: Đấu tranh chống cường quyền, bạo ngược, chống ngoại xâm, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người quân tử cương trực ngay thẳng.

- Con người trần thế:

+ Thể hiện nỗi đau trước thói đời đen bạc, khi chứng kiến nghịch cảnh éo le của xã hội cũ và tội ác của bọn giặc cướp nước.

+ Tình yêu thiên nhiên: bình dị, dân giã, đời thường. Thiên nhiên trở thành môi trường sống thanh tao khiến con người muốn hoà mình vào thiên nhiên. Ngoài ra còn được thể hiên bởi tình cha con và nghĩa vua tôi cũng như tình yêu quê hương qua nỗi nhớ.

III/ Kết luận:

Sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Trãi là một thành tựu kiệt xuất và đột xuất, có ý nghĩa kết tinh của gần 5 TK phát triển trước đó và mở ra một hướng phát triển mới cho tương lai. Thơ Nôm Nguyễn Trãi là bông hoa đầu mùa tươi thắm trong lịch sử thơ ca Tiếng Việt.

B. Tác phẩm” BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO”:

I/ Đọc- hiểu tiểu dẫn:

- Hoàn cảnh xuất xứ: Năm 1047, giặc Minh mượn cớ” Phù Trần diệt Hồ” sang xâm lược nước ta. Từ năm 1418- 1427, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn bùng nổ và thắng lợi. Ngày 24/ 4/ 1428, Lê Lợi lên ngôi vua và sai Nguyễn Trãi viết bản” Bình Ngô đại cáo”, được công bố vào tháng 12/1428.

- Thể loại: Cáo là thể văn nghị luận có từ thời cổ ở Trung quốc thường dành cho vua và các vị thủ lĩnh nhằm công bố với toàn dân về một vấn đề trọng đại, bài này được viết theo thể biền ngẫu.

- Bố cục: gồm 4 phần SGK trang 16.

II/ Đọc – hiểu văn bản:

1) Đọc:

2) Tìm hiểu:

a- Luận đề chính nghĩa:

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Nhân nghĩa: Yên dân: Chăm lo cho dân có c/s ấm no, hạnh phúc.

                     Trừ bạo: Diệt trừ tất cả những đối tượng xâm phạm đến nhân dân.

b- Lòng tự hào, tự tôn về lịch sử dân tộc:

- Một định nghĩa khá đầy đủ về tên nước, lãnh thổ, lịch sử, văn hiến, phong tục tập quán, giống nòi…ð khẳng định về tư tưởng độc lập của dân tộc: Ngang hàng đẳng cấp với Trung Quốc, một nước lớn.

- Đặc biệt, định nghĩa này được Nguyễn Trãi đưa ra từ TK XVI nhưng lại rất toàn diện, biện chứng với giọng văn trang trọng, tự tin ð Thiên tài của Nguyễn Trãi.

c- Tố cáo tội ác của giặc:

* Nguyên nhân( 4 câu đầu): Nhà Hồ lật đổ nhà Trần, lên ngôi. Nhà Minh lấy cớ” Phù Trần diệt Hồ” xâm lược. ð Lừa dối.

* Tội ác của giặc:

- Giết hại những người dân vô tội.

- Nặng thuế khoá.

- Vơ vét tài nguyên, khoáng sản quý giá.

- Tàn hại môi trường sống( Thâm độc, ảnh hưởng lâu dài).

- Huỷ diệt nghề văn hoá truyền thống của dân tộc.

Tổng kết:

Độc ác thay, trúc Lam Sơn không ghi hết tội,

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi.

Lẽ nào trời đất dung tha,

Ai bảo thần dân chịu được?

d- Cuộc kháng chiến đầy khó khăn nguy hiểm nhưng cũng đầy vẻ vang, oanh liệt, hào hùng:

d.1- Khó khăn:

- Địa hình: Đồi núi hoang sơ.

- Quân thù mạnh.

- Thiếu nhân tài.

- Thiếu lương thực.

- Thiếu quân.

d.2- Thuận lợi:

- Sức mạnh của sự đoàn kết.

- Mưu lược tinh thông.

- Yêu nước và căm thù giặc.

- Trọng người tài giỏi.

- Cuộc kháng chiến chính nghĩa.

ð Tạo nên cuộc chiến thắng.

d.3- Cuộc kháng chiến vẻ vang, oanh liệt, hào hùng:

- Nghệ thuật liệt kê: địa danh: Đông Đô, Bồ Đằng, Trà Lân…

                             nhân vật: Vương Thông, Mã Anh, Phương Chính.

ð Chiến thắng đến dồn dập, vẻ vang.

- So sánh: miêu tả thất bại thảm hại của kẻ thù, chiến thắng dồn dập của ta mang âm hưởng mạnh mẽ, hào hùng làm cho đoạn văn như một bản hùng ca chiến trận.

d.4- Cách trả thù: Đó là sự cao thượng, là sự kết tinh nên vẻ đẹp của tư tưởng nhân nghĩa.

e. Lời tuyên bố hoà bình:

- 2 câu thuần Việt: Tuyên bố với toàn dân về chiến thắng.

- 2 câu Hán Việt: răn đe kẻ thù.

- Nguyên nhân chiến thắng: Nhờ trời đất, tổ tiên ngầm giúp đỡ, đề cao coi trọng lịch sử của dân tộc, khẳng định nền độc lập, tự chủ của dân tộc.

Cùng chuyên mục

Bình luận (0)

Bạn phải đăng nhập để viết bình luận cho bài viết này
back to top