Những phụ huynh ôm lồng

  • 16316
  • 1
  • 2

Hồi còn nhỏ đọc truyện Đô rê mon, tôi rất ấn tượng với chi tiết Xuka (Shizuka) học đàn. Cô bé rất thích chơi Violon, dù chơi rất tệ nhưng mỗi lần đàn Xuka đều tỏ vẻ rất hào hứng và thích thú. Nhưng mẹ Xuka không muốn thế, bà mua một chiếc Piano lớn tặng con nhân dịp sinh nhật, thuê thầy về dạy con và ép Xuka tập chơi Piano 1 tiếng mỗi ngày. Mặc dù chơi khá hay, nhưng mỗi lần ngồi vào bàn Piano là Xuka lại mặt buồn rười rượi, thậm chí tìm nhiều cách để trốn học đàn. Ngay từ lúc ấy, tôi đã lờ mờ nhận ra rằng, có những thứ cha mẹ tưởng là tốt cho con cái, nhưng hóa ra lại làm khổ con.

Càng lớn lên, tôi càng thấy chuyện này phổ biến. Mới hôm trước tôi có chút việc với một chị bạn, sau khi bàn xong công việc, hai chị em ngồi nói chuyện phiếm với nhau. Chị hơn tôi 15 tuổi và có một đứa con trai 16 tuổi. Em rất ngoan, nhưng theo lời chị thì dạo gần đây có "dấu hiệu xé rào". Ấy là khi chị phát hiện con mình đọc cuốn "Xách ba lô lên và đi" của Huyền Chip. Chị xé sách một lần, đốt sách một lần nhưng rốt cuộc, thằng bé vẫn "ngoan cố" kiếm được một cuốn để lén đọc trong WC. Kết quả là chị "cắt" tiền tiêu vặt của con trong 1 tháng để "cho nó chừa, xem nó có sống thiếu bố mẹ được không. Nứt mắt ra đã học đòi, phải cho nó biết sợ, không thì có ngày nó bỏ nhà đi bụi cũng nên".

Chị nói hùng hồn và kiên quyết như một diễn giả, với vẻ mặt sáng ngời và cao quý của người mẹ muốn giang tay bảo bọc con cái. Tôi sợ quá, không dám nói với chị rằng em là fan của Chip - có khi ăn ngay cái guốc vào mặt cũng nên, đừng nói là kí tiếp được hợp đồng. Nhưng ước gì tôi có thể nói với chị rằng, những bậc cha mẹ kiểm soát con cái theo kiểu "ôm lồng" như chị, vô hình chung đang cố gắng góp phần làm nên một thế hệ thanh niên "vô trùng", mỏng manh và yếu ơt. 

Bố mẹ nào cũng hết mực yêu thương con cái, đó là điều tất nhiên, nhưng không phải ai cũng có đủ kinh nghiệm, cũng được thường xuyên cập nhật kiến thức về chăm sóc và nuôi dạy trẻ con, và cũng đủ thời gian để làm theo tất cả những lời khuyên từ những người nhiều kinh nghiệm… Nói chung, có rất nhiều lý do cả chủ quan và khách quan dẫn đến không ít những sai lầm của việc nuôi dạy con.

Những đứa con, dù còn phụ thuộc vào cha mẹ nhưng vẫn đã là một cá nhân riêng, có suy nghĩ, mơ ước, và một tương lai riêng. Thế nên việc con chị thích đọc sách của Huyền Chip và muốn được xách ba lô lên đi chu du là chuyện hoàn toàn bình thường (tôi nghĩ một cậu bé 16 tuổi mà thích ru rú ở trong nhà mới là điều đáng báo động). Việc chị xé sách, đốt sách và đánh đòn con chỉ làm cho mọi thứ trở nên tồi tệ. Cũng giống như việc chỉ vì giấc mơ được giàu có của cha mẹ, không có nghĩa là họ để đứa con gái mười bốn tuổi của mình ăn mặc như một “bá tước tiểu thư” hay ép con học chơi piano, học vẽ. Vì đó là thứ bố mẹ muốn chứ chưa chắc đã phải là ý thích của con.

Tất nhiên bạn hãy dạy con về đam mê, giới thiệu cho con về cuộc sống, nhưng hãy tôn trọng lựa chọn của con chứ đừng nên chủ quan nghĩ điều gì là tốt mà bắt con mình phải theo.

Lo lắng thái quá là một loại độc tố: vô hình, âm ỉ, được sản sinh để hủy hoại sự bình an tâm hốn. Tiến sĩ tâm lý Avdesh Sharma nói: “Cha mẹ cần giảm bớt lo lắng nếu muốn con cái hoàn thiện”. Nếu con cái không đủ thông minh, chúng vẫn có thể làm việc khác. Nên phân tích cặn kẽ và hướng dẫn con cái, đừng “đúc khuôn” chúng hoặc nuôi dưỡng chúng như “gà công nghiệp”.

Dĩ nhiên cha mẹ không thể “thả lỏng” hoặc “mặc kệ” con cái, chỉ cố gắng kiểm soát “nhẹ” thôi, vì kiểm soát thái quá khiến con cái không có cơ hội làm chủ cuộc đời, chúng sẽ lệ thuộc, mất tính độc lập, thích dựa vào người khác, thậm chí có thể lợi dụn người khác. Hãy để con cái chiến đấu và sống chính cuộc sống của chúng.

Đừng cho rằng con cái không thể xử lý những tình huống khó khăn. Chính những tình huống khó khăn khiến chúng phải động não, khôn khéo, học cách đối xử và trưởng thành dần. Đừng sợ chúng sai lầm, con người có ai lại không sai lầm?

Không nhiều cha mẹ dám để con cái nhận thức đủ. Cuộc sống luôn có những điều gây lầm lẫn. Lo lắng là điều tự nhiên, nhưng đừng lo lắng thái quá, vừa hại mình vừa làm tổn thương con cái. Chúng cần thực nghiệm cuộc sống để đủ “sức đề kháng” với cuộc đời. Con cái sẽ hạnh phúc nếu chúng có cha mẹ cho phép chúng chính là chúng, chứ không là “người khác” theo ý cha mẹ.


Cha mẹ mong con độc lập và trưởng thành hơn trong cuộc sống, nhưng lại không dám rời chúng để con cái có cơ hội cọ xát thực tế. Nói cách khác, một số cha mẹ khăng khăng cho rằng bảo vệ con quá mức là cách duy nhất vì con cái còn trẻ người non dạ nhất là độ tuổi thiếu niên. Trong khi đó, con cái độ tuổi này càng mong muốn được thể hiện cái tôi của mình, muốn được ba mẹ tin tưởng, tôn trọng hơn là bị kiểm soát, bị kềm cặp. Mong muốn của trẻ rất chính đáng khi muốn được bố mẹ công nhận và đánh giá quyền độc lập của bản thân, cho phép mình được là “một người lớn”.

Nhưng không phải cha mẹ nào cũng hiểu được nhu cầu của con cái. Ngày nay nhiều bậc cha mẹ chăm sóc con mình đến tận răng, và điều đó làm mất giá trị của việc nỗ lực và tự lập khi đứa trẻ lớn lên thành người lớn. Đừng tự mình tạo ra một đứa trẻ ỉ lại, muốn mọi thứ đều được hoàn thành sẵn cho chúng từ việc dọn phòng ốc cho đến việc luôn được che chở khỏi mọi tổn thương… Dạy cho con trở nên mạnh mẽ và biết tự làm mọi thứ không có nghĩa là bạn yêu chúng ít hơn, mà ngược lại, bạn đang yêu con rất nhiều. Có trẻ bị cha mẹ quản thúc quá chặt, đi đâu, làm gì mẹ cũng bám theo không rời nửa bước, đến nỗi bị bạn bè chọc là “công tử bột, núp váy mẹ biết bao giờ mới lớn?” X. 15 tuổi, mặc cảm là bố mẹ không hiểu mình và luôn tủi thân khi so sánh với bạn bè. Hè bạn bè được đi du lịch, hội trại vui vẻ… còn X. xin đi đâu cũng bị bố mẹ từ chối. Thậm chí X. đã phải làm một “cuộc cách mạng” khi huy động nhóm bạn đến xin bố mẹ cho X. về quê người bạn trong nhóm chơi vài ngày, vậy mà bố mẹ vẫn nhờ người theo dõi xem con mình trong những ngày ở quê đã chơi với ai, đi đâu, làm gì... Về đến nhà thì bố mẹ lại mở điện thoại X. để xem con đã liên lạc với ai và tra vấn tỉ mỉ như thể con mình là tội phạm!

Trẻ càng lớn lên thì cảm xúc, nghĩ suy càng thay đổi, từ chỗ thích dựa hoàn toàn vào bố mẹ sang thích mở rộng các quan hệ và nếu cha mẹ không nắm được nhu cầu này để đáp ứng hợp lý, trẻ có xu hướng tách rời khỏi cha mẹ và thậm chí ương bướng, chống đối lại. Nếu sợ con cái bị cám dỗ hay sa ngã thì cha mẹ nên định hướng giúp con có những trải nghiệm bổ ích trên cơ sở là người cố vấn, góp ý của con về các mối quan hệ. Cha mẹ nên thảo luận cùng con để đặt ra các giới hạn mà trẻ phải tuân thủ, và khi được tự do trong các ranh giới đó trẻ sẽ có cơ hội để được là người chủ động độc lập, qua đó tổng hợp được nhiều kinh nghiệm quý báu cho bản thân.

Không nên biến mình thành những thám tử đi điều tra, lục lọi, soi mói con cái. Kiểm soát, quản thúc không giúp con sống tự tin và độc lập mà ngược lại càng làm cho trẻ yếu đuối và bất ổn về mặt tâm lý, dễ nảy sinh sự đương đầu chống đối lại để thể hiện bất bình.

Nếu sợ con lao vào cám dỗ, thì cha mẹ cần giúp trẻ nâng cao năng lực nhận thức bản thân, tăng sự “miễn dịch” để chống lại những cám dỗ có hại, hơn là cứ bao bọc hoặc giám sát chặt chẽ con cái nhưng không làm cho con cái trưởng thành hơn.

Quay lại câu chuyện của người chị mà tôi đề cập ở đề bài. Thay vì cấm đoán, áp đặt con một cách cứng nhắc, chị hoàn toàn có thể ngồi trao đổi, trò chuyện với con. Rằng xách ba lô lên và đi không phải là chuyện đơn giản và dễ dàng. Rằng con có thể phải đối mặt với nhiều rắc rối, khó khăn và cả nguy hiểm. Rằng con phải học hỏi nhiều, trau dồi nhiều kiến thức và rèn luyện nhiều sức khỏe mới có thể làm được như thế. Biết đâu đây là cơ hội để con trai chị nỗ lực thành một chàng trai mạnh mẽ, phong trần và thông minh?

Không phải bất kì cô gái nào cũng khao khát một người đàn ông như thế sao?

 

Thông báo

52labai.com

Chính sách riêng tư